Hâkim ve da'vâcılar faslı

HÂKİM VE DA’VÂCILAR FASLI
166 - Mahkemeye bir işin düşünce, hâkim karşısında da’vâcı ile veyâ da’vâlı ile kavga etmeğe kalkışma! Ne sorulursa o kadar ce­vâb ver! Şâyed şâhid olarak gidersen, hiç kimsenin te’sîri altında kalmadan ve kimseden korkmadan Allah rızâsı için doğru konuş! Zâlimlere doğru söyleyip de, müslimânın malını, canını, nâmûsunu yıkmakdan sakın! Olur olmaz bir iş için hemen mahkemeye koş­ma! Dâimâ uzlaşmak ve uyuşmak tarafını tercîh eyle! Hem kendin uğraşmazsın ve hem de müslimânı afv etmek sevâbını kazanırsın. Zâten sulh, hükmlerin en büyüğüdür.
Herkesin şahsiyyet ve makâmına göre konuşmak lâzımdır. Bir köylü ile konuşduğun gibi, bir ilm adamı ile de aynı şeklde konuş­ma! Herkesin anlıyabileceği gibi konuş ve her şahsın yaşına, ilmi­ne ve salâhiyyetine göre konuş! Konuşurken dikkatli bulun, gelişi güzel konuşma! Mahkeme ve hükûmet me’murları ile konuşmağa mecbûr kalırsan, dahâ evvel müslimânlara danış! Meşveret sün­netdir ve çok sevâb ve çok fâidelidir. Onlarla müdârâ ile ve güle güle konuş, sert söyleme ve sana geldikleri zemân, onlara yemek veyâ bir şey ikrâm et! Me’murlarla latîfe etme, kendine hürmet et­dir!

Kitap-Menü