Şecâ’atden hâsıl olan iyi huylar

 Şecâ’atden hâsıl olan iyi huylar onbirdir:

1 - Ağır başlı olmakdır. Medh olunmakdan sevinmez, zem olunmakdan üzülmez olmakdır. Fakîrle zenginleri müsâvî tutar. Tatlıyı, acıyı tefrîk etmez. Hâdiselerin değişmesi ile ve korkulu, sı­kıntılı hâller karşısında çalışması sarsılmaz.
2 - Necdet, ya’nî yiğitlikdir. Korkulu hâllerde, sıkıntılı işlerde, sabr ve sebât etmekdir. Bu zemânda, bağırıp çağırmaz. Uygunsuz iş yapmaz.
3 - Himmet sâhibi olmak, gayretli olmakdır. Bu dünyânın mev­kı’i, rütbesi, yükselmesi, alçalması, serveti gözünde olmaz.
4 - Sebâtdır. Maksada kavuşmak için çalışırken, karşılaşılan sı­kıntılara katlanmak, dayanabilmekdir.
5 - Hilmdir. Rûhun sâkin olması, kızmamasıdır. Yumuşak huy­lu olmakdır.
6 - Sükûndür. Vatanı, dîni ve milleti korumak için yapılan ci­hâdlarda, muhârebelerde gayret ve mukâvemet gösterip, düşma­nına alay etdirmemekdir.
7 - Şehâmetdir. İyi işler yapmak, yüksek mertebeler ele geçir­mek istemekdir. Hayr ile anılmak, sevâb kazanmak ister.
8 - Tehammüldür. Güzel huylar, iyi işler edinmek için çalışmak­dan yılmamakdır.
9 - Tevâdu’dur. Dünyâ rütbelerinde kendinden aşağı olanlara büyüklük göstermemekdir. Çünki, eline geçenler, Allahü teâlânın lutfü ve ihsânıdır. Kendi elinde birşey yokdur. Mevkı’ ve servet sâ­hiblerinin tevâdu’ göstermeleri iyi olur. Sevâb olur. Bir menfe’ate kavuşmak veyâ bir zarardan korunmak için tevâdu’ göstermeğe (tebasbus), ya’nî yaltaklanma denir. Dilencilerin tevâdu’ları böyle­dir. Günâhdır.
10 - Hamiyyetdir. Dîni, milleti himâye etmekde, korumakda, şerefini savunmakda, tenbellik etmeyip, bütün kuvveti ile gayret etmekdir.
11 - Rikkatdir. İnsanlardan gelen zararlara üzülmemekdir. Bundan dolayı işlerinde ve hareketlerinde değişiklik olmamalıdır. İyilik yapmasını durdurmamalıdır.