Yolculukda nemâz

YOLCULUKDA NEMÂZ
(Ni’met-i islâm)da diyor ki: Nâfile nemâzları ayakda kılmağa gücü yeterken, oturarak kılmak, her zemân ve her yerde câizdir. Oturarak kılarken, rükû’ için bedeni ile eğilir. Secde için, başını yere kor. Lâkin, özrü yok iken nâfileleri oturarak kılana, ayakda kılanın yarısı kadar sevâb verilir. Beş vakt nemâzın sünnetleri ve terâvîh nemâzı da, nâfile nemâzdır. Yolda, ya’nî şehr, köy hâricin­de, nâfile nemâzları hayvân üzerinde kılmak câizdir. Kıbleye dön­mek ve rükû’ ve secde yapmak lâzım değildir. Îmâ ile kılar. Ya’nî, rükû’ için, bedeni ile biraz eğilir. Secde için bundan dahâ çok eği­lir. Hayvân üzerinde fazla necâset bulunması, nemâza mâni’ değil­dir. Yerde nâfile kılarken yorulanın, bastona, insana, dıvara daya­nıp kılması câiz olur. Kendi yürürken nemâz kılmak sahîh değil­dir. Farz ve vâcib nemâzları, şehr hâricinde, ancak özr olunca, hayvân üstünde kılabilir. Özr, inince arkadaşlarının gidip yalnız kalması, canı, malı, hayvânı için, hırsız korkusu olması, yerin ça­mur olması, hayvâna binmekden âciz olmak gibi şeylerdir. Müm­kin ise, hayvânı kıbleye karşı durdurup kılar. Mümkin değil ise, hareket cihetlerinde kılar. Hayvân üzerindeki mahmil denilen sandık gibi şeylerin içinde kılmak da böyledir. Hayvân durduru­lup, mahmilin altına direk konursa, (Serîr), ya’nî masa, kanape gi­bi olup, yerde kılmak demekdir. Kıbleye karşı ayakda kılması lâ­zım olur.
Gemide nemâz kılmak, Ca’fer Tayyâr hazretleri Habeşistâna giderken, Resûlullahın ona öğretdiği gibi şöyledir: Hareket eden gemide, özrü olmadan farz ve vâcib de kılınır. Gemide cemâ’at ile kılınabilir. Hareket eden gemide de, îmâ ile kılmak câiz olmayıp, rükû’ ve secde yapar. Kıbleye dönmesi de lâzımdır. Nemâza baş­larken kıbleye karşı durur. Gemi döndükçe, kendisi kıbleye döner. Gemide necâsetden tahâret de lâzımdır. Hanefîde, giden gemide farzları da özrsüz iken; yerde oturarak kılmak câiz olur.
Deniz ortasında demirlemiş gemi, çok sallanıyor ise, giden ge­
mi gibidir. Az sallanıyorsa, sâhilde duran gemi gibidir. Sâhilde duran gemide farzlar oturarak kılınmaz. Sâhile çıkmak mümkin ise, ayakda kılmak da sahîh olmayıp, karaya çıkıp kılmak lâzım­dır. Malı, canı veyâ geminin hareket etmek tehlükesi varsa, gemi­de ayakda kılması câiz olur. (Ni’met-i islâm)ın yazısı temâm ol­du.
(İbni Âbidîn) diyor ki, (İki tekerlekli olup da, hayvâna bağ­lanmadan yerde düz duramıyan arabada dururken de, giderken de nemâz kılmak, hayvân üzerinde kılmak gibidir. Dört tekerlek­li araba dururken serîr gibidir. Hareket ederken ise, hayvân için yukarıda yazılı özrlerle içinde farz kılınabilir ve arabayı durdurup kıbleye karşı kılar. Durduramazsa, giden gemideki gibi kılar.) Se­ferî olup da, nakl vâsıtasında yerde oturamıyan veyâ kıbleye dö­nemiyen vâsıtadan inince, şâfi’î veyâ mâlikî mezhebini taklîd ederek, iki nemâzı cem’ eder. Yerde oturabilen hastanın sandal­yada, koltukda oturarak, îmâ ile nemâz kılması câiz değildir. Otobüsde, tayyârede nemâz kılmak, arabada kılmak gibidir. Se­fere çıkacağı zemân, şehrin veyâ köyün kenârından i’tibâren üç günlük ya’nî onsekiz fersah = Elli dört mîl [54 x 0,48 x 4 = 104 ki­lometre] uzağa gitmeğe niyyet eden kimse, şehrin kenârından ay­rılınca, seferî olur. İbni Âbidîn, bir mîl 4000 zrâ’ ve bir zrâ’ 24 parmakdır dedi. [Bir parmak, iki santimetredir. Şâfi’îde ve mâli­kîde, 16 fersah = 48 mîl = 48 x 0,42 x 4000 = 80 km.dir.]
Gelin nemâz kılalım, kalbden pası silelim, Allaha yaklaşılmaz, nemâz kılınmadıkca!
Nerde nemâz kılınır, günâhlar hep dökülür, İnsan, kâmil olamaz, nemâzı kılmadıkca!
Kur’ân-ı kerîmde Hak, nemâzı çok medh etdi, dedi sevmem kişiyi, nemâzı kılmadıkca!
Bir hadîs-i şerîfde: Îmânın alâmeti, insanda belli olmaz, nemâzın kılmadıkca!
Bir nemâzı kılmamak, ekber-i kebâirdir, tevbe ile afv olmaz, kazâsın kılmadıkca!
Nemâzı hafif gören, îmândan çıkar hemân, müslimân olamaz o, nemâzın kılmadıkca!
Nemâz kalbi temizler, kötülükden men’eder, münevver olamazsın, nemâzın kılmadıkca!

Kitap-Menü